Gerileme Dönemi ve Lale Devri (18.YY Islahatları)

Gerileme Dönemi ve Lale Devri Dönemin Padişahları

Lale Devri ve gerileme döneminde yaşamış padişahları sırasıyla aşağıda bulabilirsiniz.

II. Mustafa (1695 – 1703)

III. Ahmet (1703 – 1730)

I. Mahmut (1730 – 1754)

III. Osman (1754 – 1757)

III. Mustafa (1757 – 1774)

I. Abdülhamit (1774 – 1789)

III. Selim (1789 – 1807)

XVIII.  YÜZYIL ISLAHATLARI

Lâle Devri (1718-1730)

Lale Devri, Avusturya ile yapılan Pasarofça Antlaşması’yla başlayan ve Patrona Halil İsyanı ile son bulan dönemdir. Lale; dönemin zevk ve eğlence sembolü haline gelmiş ve lalenin yüzlerce çeşidi yetiştirilmiştir.

Lale Devri ’nde III. Ahmet ile sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa’nın çabaları sonucu Osmanlı Devleti’nde ilk batılılaşma hareketleri gerçekleşmiştir. Bu dönemde yapılan başlıca yenilikler şunlardır:

İlk kez Avrupa’nın önemli merkezlerinde geçici elçilikler açıldı.  Osmanlı Devleti, elçilikleri kurmakla; Avrupa’daki teknik, bilimsel ve sosyal gelişmeleri takip etmeyi ve Avrupa devletlerinin politikalarını öğrenmeyi amaçlamıştır.

Said Efendi ve İbrahim Müteferrika tarafından ilk Türk matbaası kuruldu (1727). İbrahim Müteferrika’nın evinde kurulan bu ilk Osmanlı matbaasında dini kitaplar hariç tarih, coğrafya ve edebiyata ait bazı kitaplar basılmıştır. Matbaada basılan ilk eser Vankulu Lügati adlı sözlüktür. Osmanlı Devleti’nde binlerce insan hattatlık yaparak geçimlerini sağlıyordu. Bu insanları mağdur etmemek amacıyla devlet önceleri matbaada dini kitapların basımını yasaklamıştır.

Yeniçerilerden oluşturulan bir itfaiye örgütü kurulmuştur (Tulumbacılar).

Yalova’da bir kâğıt imalathanesi kurulmuştur.

İstanbul’da bir kumaş ve çini imalathanesi açılmıştır.

İlk defa çiçek aşısı yapılmıştır

Kütüphaneler açılmıştır (En önemlileri Enderun ve Yeni Cami kütüphaneleridir).

Askeri alanda esaslı bir ıslahat görülmemiş, sınırlarda bazı kaleler ve istihkâmlar yaptırılmıştır. Ayrıca İstanbul surları onarılmıştır.

Doğu klâsiklerinden bazı eserler Türkçeye tercüme edilmiştir.

Resim, minyatür, edebiyat ve az da olsa bilim alanında gelişmeler gözlenmiştir.

Avrupa’dan Rokoko ve Barok tarzı mimari örnek alınarak çeşitli eserler yapılmıştır. Klasik mimari etkinliğini kaybetmiştir.

Osmanlı mimarisinin Avrupa mimarisinin etkisinde kalması sonucunda sivil mimari ön plana çıkmıştır.

Osmanlı Devleti bu dönemde sadece Doğu’da İran’la savaşmıştır.

Lâle Devri Patrona Halil İsyanı ile sona ermiştir.

Lale Devri’nin ünlü minyatür sanatçısı Levni, şairi ise Nedim’dir