2. Mahmut Dönemi Siyasi Olayları

Milliyetçilik Hareketleri ve İsyanlar

2. Mahmut Dönemi İsyanların Sebepleri

1.      Fransız ihtilalinin yaydığı milliyetçilik akımı.

2.     Pusların Panislamizm siyaseti.

3.     Bölgedeki yöneticilerin olumsuz tutumu.

4.    Bakan topraklarının savaş alanı haline gelmesi.

5.     Merkezi otoritenin zayıflaması.

6.    Savaşın getirdiği ekonomik zorluklar… vb.

2. Mahmut Dönemi isyanlarının nedenleri bu şekildedir.

a-Sırp İsyan

Sırplar, Osmanlı Devletine karşı bağımsız bir devlet için ayaklanan ilk millettir. Sırplar ilk defa Kara Yorgi önderliğinde isyan ederek Belgrat’ı ele geçirdiler.(1804) Osmanlı-Rus savaşı isyanın uzamasında etkili olmuştur.

Sırplar, Bükreş Antlaşmasıyla (1812) ilk kez Osmanlı Devletinde ayrıcalık elde eden topluluk olmuştur. Edirne Antlaşması (1829) ile Özerk, Berlin Antlaşması ile Bağımsız oldular. (1878)

b-Yunan İsyanı (Megalı İdea)

Yunan isyanı Etniki Eteria Cemiyeti Rusların yardımı ile Bizans’ı yeni­den canlandırmak için ilk defa Eflak ta Ayaklanma çıkardılar. Fakat başarılı olamadılar. (1820)

İkinci defa Mora’da isyan başlattılar.(1821) Bu isyanı Avrupalılar destekledi. Osmanlı Devleti bu isyanı bastırmakta zorlandı. Padişah II. Mahmut, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’-dan yardım istedi. Mısır valisi, Girit ve Mora valiliğinin kendi-sine verilmesi şartıyla bu görevi kabul etti. Mehmet Ali Paşa’nı oğlu İbrahim Paşa Mora’ ederek bu Ayaklanmayı bastırdı. (1827)

1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı

Yunan İsyanın bastırılmasından sonra İngiltere, Fransa ve Rusya bir araya gelerek bir protokol imzaladılar. Bu protokole göre;

•        Yunanistan’a özerklik verilmesini,

•        Türklerin, Yunanistan dan çıkarılmasını,istediler.

(1827)

Sultan II. Mahmut bu istekleri kabul etmedi Bunun üzerine aralarında anlaşan bu devletler isteklerini zorla Osmanlı Devletine kabul ettirme yoluna gittiler. Navarın Limanına (Yunanistan’ın Batısında) saldırarak Osmanlı Donanmasını yaktılar. (1827- Navarin Olayı) Bu olay üzerine Osmanlı Devleti bu devletlerle ilişkisini kesti.

Rusya, Osmanlı Devletine savaş ilan ederek doğudan ve Rumeli den saldırıya geçti.(l 828) Rumeli’de, Eflak ve Boğdan’ı işgal ederek Edirne’ye kadar ilerlediler. Doğuda Kars ve Erzurum’u işgal ettiler. Osmanlı Devletinin barış istemesi üzerine Edirne Antlaşması yapıldı.(1829)

Bu Antlaşma ile;

1.       Yunanistan’a tam bağımsızlık verildi.

2.       Tuna ağzındaki kaleler Ruslara bırakıldı.

3.       Doğudaki bazı kaleler Ruslara bırakıldı.

4.       Rus ticaret gemileri boğazlardan serbestçe geçebilecek.

5.       Eflak ve Boğdan Osmanlılara verildi.

6.       Eflak, Boğdan ve Sırbistan’a ayrıcalıklar (imtiyazlar) verildi.

7.       Rusya’ya savaş tazminatı ödenecek

Önemi: Bu antlaşma ile

a)       Yunanistan’a bağımsızlık verilmesi dağılmanın başlangıcını oluşturmuştur.

b)       Eflak ve Boğdan’a ayrıcalıklar verilmesi Romanya’nın temellerinin atılmasına neden oldu

c)       Küçük Kaynarcadan sonra şartları en ağır olan antlaşmadır.